CBS
Aantal zzp’ers blijft dalen, vaste banen nemen toe
4 november 2026
Het aantal zelfstandigen zonder personeel in Nederland is opnieuw afgenomen.
In het derde kwartaal van 2026 waren er 11.000 zzp’ers minder dan in het kwartaal ervoor. Het is inmiddels het zevende achtereenvolgende kwartaal waarin hun aantal daalt. Tegelijkertijd groeit het aantal werknemers met een vast contract en neemt de spanning op de arbeidsmarkt iets af. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).
De Nederlandse arbeidsmarkt blijft veranderen. Terwijl het aantal zelfstandigen en werknemers met flexibele contracten terugloopt, neemt het aantal vaste arbeidsrelaties toe. In totaal werkten in het derde kwartaal 9,8 miljoen mensen in Nederland, ongeveer 13.000 minder dan een kwartaal eerder.
Het aantal zzp’ers nam met 11.000 af. Ook het aantal zelfstandigen met personeel daalde, met 4.000. In totaal hadden bijna 1,5 miljoen mensen een hoofdbaan als zelfstandige.
Verschuiving naar vaste dienstverbanden
De aanhoudende daling van het aantal zzp’ers valt samen met de hervatting van de handhaving op schijnzelfstandigheid, die begin 2025 van start ging. Of en in welke mate deze handhaving de daling verklaart, blijkt niet uit de CBS-cijfers.
Wel is een verschuiving zichtbaar in de manier waarop mensen werken. Het aantal werknemers met een vast contract steeg met 10.000 tot ruim 5,6 miljoen. Daartegenover staat een afname van 8.000 flexwerkers, waarmee deze groep uitkomt op ruim 2,7 miljoen.
Ook in het aantal gewerkte uren is deze ontwikkeling terug te zien: zelfstandigen werkten 0,4 procent minder uren, terwijl het aantal gewerkte uren van werknemers met hetzelfde percentage toenam.
Arbeidsmarkt iets minder krap
Naast de afname van zelfstandigen signaleert het CBS dat de arbeidsmarkt iets minder gespannen is geworden. Het aantal werklozen steeg naar 407.000, waardoor het werkloosheidspercentage uitkwam op 4,0 procent. Een kwartaal eerder was dat nog 3,9 procent.
Het aantal openstaande vacatures bleef met 375.000 vrijwel onveranderd. Daarmee zijn er nu 92 vacatures voor iedere 100 werklozen. In het vorige kwartaal waren dat er nog 95.
De arbeidsmarkt is daarmee minder krap dan enkele jaren geleden. In het tweede kwartaal van 2022 bereikte de spanning een hoogtepunt met 142 vacatures per 100 werklozen.
Wat betekent dit voor de culturele sector?
De ontwikkelingen zijn ook relevant voor de culturele en creatieve sector, waar veel wordt gewerkt met zelfstandige professionals, tijdelijke opdrachten en flexibele arbeidsrelaties. De discussie over schijnzelfstandigheid en de inzet van zzp’ers speelt onder meer bij podia, festivals en culturele producties.
De landelijke cijfers geven geen afzonderlijk beeld van de ontwikkelingen binnen de cultuursector. Wel onderstrepen ze dat de arbeidsmarkt in beweging is. Voor culturele werkgevers en opdrachtgevers blijft het belangrijk om aandacht te besteden aan de verschillende vormen van samenwerking en de regels die daarvoor gelden.
Meer informatie: Bekijk de volledige arbeidsmarktcijfers over het derde kwartaal van 2026 bij het CBS.