Bron

berenschot.nl/

Actualisering van het VNG-ringenmodel

16 april 2026

Actualisering van het VNG-ringenmodel

In de afgelopen periode maakte Berenschot voor de VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten) een modernisering van het ringenmodel voor de culturele infrastructuur van gemeenten.

De strakke indeling in disciplines is losgelaten (ten gunste van de creatieve cyclus), de terminologie is ververst en er wordt nu onderscheid gemaakt tussen gemeenten met en zonder culturele centrumfunctie.

Het VNG-ringenmodel dat de culturele infrastructuur beschrijft van grote, middelgrote en kleine gemeenten, dateert uit 1996. Culturele infrastructuur is daarbij een verzamelnaam voor allerlei voorzieningen: organisaties, activiteiten, netwerken en diensten die gericht zijn op het bevorderen, aanbieden of ondersteunen van kunst, cultuur en erfgoed binnen een gemeenschap. Deze voorzieningen worden doorgaans afgestemd op de behoeften van een lokale of regionale samenleving.

Het VNG-ringenmodel is tussentijds een aantal keer geactualiseerd, maar verdiende anno 2026 een echte vernieuwingsslag.

De belangrijkste wijzigingen in het Ringenmodel op een rij:

  • Van disciplines naar cyclus: De strikte indeling in kunstdisciplines is losgelaten. In plaats daarvan wordt nu gefocust op de creatieve cyclus.

  • Nieuwe terminologie: De gebruikte termen zijn opgefrist en geactualiseerd.

  • Onderscheid in functies: Er wordt nu een duidelijk verschil gemaakt tussen gemeenten met een culturele centrumfunctie (voor de regio) en gemeenten die deze functie niet hebben.

Het geactualiseerde model kent twee gedaanten: een voor gemeenten (groot en klein) die voor hun regio een culturele centrumfunctie vervullen en een voor gemeenten die zo’n centrumfunctie niet hebben. Op de site van Berenschot is het nieuwe model (met toelichting) te vinden in de vorm van een whitepaper.