Berenschot
Berenschot analyseert cultuur in gemeentelijke coalitieakkoorden
16 september 2026
Berenschot heeft de coalitieakkoorden van vrijwel alle Nederlandse gemeenten geanalyseerd op een groot aantal thema’s, waaronder kunst en cultuur.
Daarbij is AI gebruikt om de akkoorden systematisch te screenen. Vervolgens heeft het adviesteam Kunst & Cultuur van Berenschot de uitkomsten inhoudelijk geduid en aangevuld met een expertmatige analyse. Binnen het thema cultuur staan drie onderwerpen centraal: de positie van culturele evenementen in het bredere gemeentelijke beleid, het beheer en de benutting van cultureel vastgoed en erfgoed, en de instandhouding en toegankelijkheid van culturele voorzieningen.
Evenementen makkelijker organiseerbaar
Uit de analyse blijkt onder meer dat gemeenten evenementen vooral makkelijker organiseerbaar willen maken, bijvoorbeeld via ondersteuning en vergunningverlening. Slechts een beperktere groep gemeenten kijkt daarbij ook integraal naar aanbod, locaties, spreiding en draagvlak.
Erfgoed vaker gekoppeld aan nieuw gebruik
Ook cultureel vastgoed en erfgoed krijgen veel aandacht. Gemeenten kiezen daarbij steeds vaker niet alleen voor behoud, maar ook voor herbestemming en nieuw gebruik, gekoppeld aan gebiedsontwikkeling en lokale voorzieningen.
Culturele voorzieningen als maatschappelijke basis
Bij culturele voorzieningen valt op dat gemeenten behoud en vernieuwing regelmatig verbinden aan bredere maatschappelijke doelen, zoals participatie, ontmoeting en sterke wijken en dorpen. Van de 327 onderzochte akkoorden noemen 94 gemeenten expliciet zowel instandhouding, bereikbaarheid als ontwikkeling van culturele voorzieningen. In 88 akkoorden komt geen van deze drie dimensies expliciet terug.
Gemeenten blijven bepalend voor de culturele infrastructuur
De analyses maken ook duidelijk hoe belangrijk gemeenten blijven voor de culturele infrastructuur. Zij bepalen in grote mate welke voorzieningen, activiteiten en makers lokaal worden ondersteund en zijn bovendien de grootste financier van cultuur. Tegelijkertijd staan veel gemeenten financieel onder druk, waardoor cultuurbeleid en culturele voorzieningen nadrukkelijk onderdeel zijn van bredere politieke en financiële afwegingen.
Relevant voor poppodia en festivals
Voor poppodia, festivals en andere culturele organisaties bieden de analyses daarmee interessante achtergrondinformatie over de manier waarop cultuur terugkomt in nieuwe gemeentelijke coalitieakkoorden en welke beleidskeuzes lokaal worden gemaakt.
Berenschot heeft drie verdiepende analyses gepubliceerd over cultuur in de coalitieakkoorden: evenementen, cultureel vastgoed en erfgoed, en culturele voorzieningen.