Better Live: is verduurzaming van livemuziek ook een programmeringsvraagstuk?

24 september 2026

Is de verduurzaming van livemuziek vooral een kwestie van schoner reizen? Of vraagt het ook om een andere manier van programmeren, samenwerken en touren?

Die vraag staat centraal in de nieuwe white paper Better Live: Decarbonising the Artist and Audience Mobility in Music. Binnen het Europese project Better Live is onderzocht hoe de klimaatimpact van reizen door artiesten en publiek kan worden verminderd, zonder internationale uitwisseling en de diversiteit van het muziekaanbod te beperken. Mobiliteit is daarbij een belangrijk aandachtspunt: reizen van artiesten en bezoekers vormt een aanzienlijk deel van de totale klimaatimpact van livemuziek.

Samenwerken aan slimmere tours

Centraal in het onderzoek staat co-programming. Daarbij werken podia, festivals en promoters in een regio samen om tours beter op elkaar af te stemmen. In plaats van een artiest voor één optreden te laten reizen, wordt geprobeerd meerdere optredens in dezelfde regio te organiseren en de route zo efficiënt mogelijk te maken.

In negen regionale samenwerkingsverbanden namen meer dan 200 podia, festivals, promoters en andere organisaties deel. In 2024 en 2025 werden binnen het project 64 tours georganiseerd, met 223 artiesten en 363 artistieke activiteiten op 239 verschillende locaties.

Meer muziek per hoeveelheid uitstoot

De resultaten wijzen erop dat langere, regionaal geconcentreerde tours de gemiddelde CO₂-uitstoot per optreden kunnen verminderen. De onderzoekers plaatsen daar nadrukkelijk een kanttekening bij: de hoeveelheid data is beperkt en voor veel regio’s ontbraken historische gegevens waarmee de resultaten rechtstreeks konden worden vergeleken. De studie ondersteunt daarmee vooral het uitgangspunt dat betere afstemming en slimmere routes kunnen zorgen voor meer muziek per hoeveelheid uitstoot.

Dat roept een bredere vraag op: moet verduurzaming in de livemuzieksector niet alleen gaan over de keuze tussen trein, auto of vliegtuig, maar ook over de manier waarop we programmeren? Als podia, festivals en promoters eerder en beter samenwerken, kunnen tours logischer worden opgebouwd en kan een artiest meerdere speelplekken in een regio aandoen.

Ook publieksmobiliteit telt mee

Ook publieksmobiliteit speelt een belangrijke rol. Uit de onderzochte voorbeelden blijkt dat bezoekers voor grotere evenementen gemiddeld verder reizen. Bij regionale verplaatsingen is de auto bovendien vaak dominant. Volgens de onderzoekers kan verduurzaming daarom niet alleen worden gezocht in het gedrag van individuele bezoekers. Ook zaken als openbaar vervoer, de locatie en schaal van evenementen en de spreiding van het muziekaanbod zijn bepalend.

Niet minder internationaal, maar slimmer georganiseerd

De white paper pleit nadrukkelijk niet voor het beperken van internationale artiestenmobiliteit. Better Live zoekt juist naar manieren om de klimaatimpact te verminderen én internationale uitwisseling en een geografisch divers muziekaanbod mogelijk te houden.

Aanbevelingen voor beleid

Naast de onderzoeksresultaten bevat de white paper een analyse van duurzaamheidsbeleid in verschillende Europese landen en aanbevelingen voor overheden. Daarbij gaat het onder meer om samenwerking, verduurzaming van mobiliteit en een betere aansluiting tussen cultuur- en klimaatbeleid.

De white paper is opgesteld binnen het door de Europese Commissie mede gefinancierde project Better Live.