Boekmanstichting
Boekman onderzoekt de zin en onzin van generatiedenken in nieuwe editie van het tijdschrift
26 maart 2026
In het themanummer Generaties en cultuur staat de vraag centraal hoe de generatie waartoe iemand behoort de cultuurervaring beïnvloedt en welke rol generaties spelen in cultuurbeleid.
Verschillen tussen generaties zijn van alle tijden, net als de vooroordelen die ermee gepaard gaan. In de sociologie zijn tal van pogingen gedaan om generaties te duiden, maar volgens de redactie blijken generaties vaak ‘fluïde en subjectief’.
Tegelijk delen mensen binnen een generatie ervaringen uit hun jeugd, waaronder culturele referenties die samenhangen met bredere maatschappelijke ontwikkelingen, zoals muziek, media en digitale cultuur.
Tegelijkertijd klinkt er kritiek op al te rigide generatiedenken. Onderzoekers Isabelle Diepstraten en Henk Vinken wijzen erop dat het labelen van generaties kan leiden tot stereotypering. Ook is het lastig onderscheid te maken tussen generatieverschillen en verschillen die samenhangen met levensfase.
De bijdrage van Jaswina Elahi, onderzoeker en projectleider Diaspora Erfgoed in Beweging, biedt een aanvullend perspectief. Zij laat zien hoe immaterieel erfgoed binnen postkoloniale gemeenschappen wordt overgedragen en zo generaties met elkaar verbindt.
Onderzoek laat zien dat babyboomers tegenwoordig minder popconcerten bezoeken dan tien jaar geleden, terwijl Generatie Z bovengemiddeld geïnteresseerd is in gamen. Tegelijk kunnen voorkeuren veranderen naarmate mensen ouder worden. Volgens cultuurmarketeer Hilde Smetsers kunnen organisaties hun doelgroepen daarom beter benaderen op basis van levensfase dan op basis van generatie.
Het nummer bevat daarnaast gesprekken met makers uit verschillende kunstdisciplines. Regisseur Servé Hermans merkt op dat Generatie Z kritischer en autonomer opereert dan oudere generaties, terwijl de prestatiedruk en de verwachting om voortdurend online aanwezig toenemen. Filmdocent Jordi Wijnalda ziet bij zijn studenten eveneens een sterke hang naar autonomie, waarbij nieuwe generaties alternatieve routes vinden om filmmaker te worden.
Een bijzondere bijdrage is de briefwisseling tussen journalist Bo Fasseur en voormalig cultuurminister Hedy d’Ancona, die met een leeftijdsverschil van 63 jaar reflecteren op cultuuroverdracht.