Cultuursector komt met beraad voor eigen klimaataanpak

Innovatie om transformerende kracht van cultuur te mobiliseren

‘In de cultuursector is geen gebrek aan duurzame initiatieven. Wat ontbreekt is een gedeeld kader met een breed draagvlak en doortastende visie. Daarvoor is goed geïnformeerde besluitvorming vanuit een diversiteit aan perspectieven van doorslaggevend belang, en dat is wat het Cultuurberaad brengt. Na bijna drie jaar van voorbereiding, afstemming en fondsenwerving gaat het Cultuurberaad in september 2026 van start,’ aldus initiatiefnemer Chris Julien, cultuur- en ecofilosoof verbonden aan de Universiteit Utrecht.

‘Het Cultuurberaad is een innovatieve vorm van een burgerberaad, waarin niet een bevolking maar een sector bijeen komt. Burgerberaden hebben zich in recente jaren bewezen als een effectief besluitvormingsmodel voor complexe vraagstukken, waaronder die van het klimaat. Een burgerberaad is in staat om draagvlak te creëren, polarisatie tegen te gaan en sneller tot beleidsvoorstellen te komen voor de langere termijn. Het is een aanvullende manier van democratie bedrijven rondom urgente maatschappelijke uitdagingen,’ zegt mede-initiatiefnemer Maurice Seleky, werkzaam als MT-lid bij het Amsterdam Museum.

‘Het Cultuurberaad is ingesteld door vijftien organisaties* en wordt gesteund door zeventien financiers, vanuit een gedeeld vertrouwen in de vernieuwende, creatieve en transformerende kracht van cultuur. Daarmee heeft de cultuursector zóveel te bieden aan transitie die nodig is voor een leefbaar klimaat; een bijdrage die ook het publiek van de sector verwacht,’ zegt Francien van Westrenen, als MT-lid van het Nieuwe Instituut, dat de coördinatie van het project verzorgt.

Wervingscampagne

Op 9 juni gaat de wervingscampagne van start. Cultuurmakers uit heel Nederland kunnen zich via de website opgeven om deel te nemen aan het Cultuurberaad. Op basis van criteria als leeftijd, gender, regio, functie en cultuurdiscipline wordt een deelnemerspoule geloot die zoveel mogelijk representatief is voor de Nederlandse cultuursector, waarin circa 400.000 mensen werken en die goed is voor zo’n 20 miljard euro aan direct toegevoegde waarde voor de Nederlandse economie. Ambassadeurs voor deze Cultuurberaadcampagne zijn onder meer Carice van Houten (actrice en klimaatactivist), Roosje Klap (ontwerper en directeur Noorderlicht), Hicham Khalidi (curator en directeur Jan van Eyck Academie), Zippora Elders Tahalele (curator en museumdirecteur), Meta Knol (kunsthistoricus, auteur en cultuurbestuurder) en Marleen Stikker (oprichter en directeur van Waag Futurelab).

Een klimaatconvenant voor cultuur

Tussen september en november 2026 komt een gelote groep van 75 cultuurmakers en medewerkers van culturele instellingen (uit verschillende functies, disciplines en regio’s) vier keer samen. Tijdens deze sessies leren, delibereren en adviseren ze volgens de principes van een burgerberaad. Ze worden daarin bijgestaan door gespreksleiders en gevoed door experts met informatie en kennis op het gebied van klimaat, verduurzaming en cultuur. Aan het einde formuleert de groep aanbevelingen voor een betekenisvolle en positieve rol van de cultuursector in de klimaat- en milieucrisis, met aandacht voor zowel kansen als dilemma’s.

Begin december worden deze aanbevelingen ‘teruggegeven’ aan de sector, en gaan daarna verder als een klimaatconvenant voor de cultuur waarmee de sector zich positioneert als serieuze en inspirerende partner voor klimaatvraagstukken én afspraken onderschrijft die bijdragen aan verduurzaming van de cultuurproductie.

Praktisch

Het Cultuurberaad Klimaat vindt plaats in Leiden op 21 september, 5 oktober (online), 26 oktober en 16 november 2026. De opdracht voor het Cultuurberaad Klimaat wordt gegeven door een Instellende Commissie*. De organisatie van het beraad is in handen van Bureau EMMA, dagvoorzitter van het Cultuurberaad Klimaat is Meta Knol (kunsthistoricus, auteur en cultuurbestuurder). Nieuwe Instituut treedt op als coördinator en penvoerder.

Voor meer informatie: www.cultuurberaad.nl