Evaluatiecommissie blijft kritisch op Omgevingswet

In het rapport met de veelzeggende titel ‘Werk aan de winkel’ trekt het gezelschap van experts in het omgevingsrecht en de ruimtelijke ordening een nog fundamenteler conclusie: de integrale aanpak onder de Omgevingswet komt helemaal niet van de grond. Sterker nog, de beoogde samenhangende benadering van de leefomgeving staat juist onder druk, aldus de commissie.

Gemeenten blijven puur op de ruimtelijke ordening koersen en nemen het sociale domein en andere domeinen niet in hun planvorming mee. Terwijl dat de hele opzet was in de gang naar de Omgevingswet. Ook de rijksoverheid is hier mede schuldig aan door te blijven volharden in sectorale wetgevingsinitiatieven.

De zorgen van de commissie liggen niet zozeer in het feit dat belangen onvoldoende tegen elkaar worden afgewogen en bepaalde belangen voorrang krijgen. Het knelt vooral omdat de afweging van belangen niet integraal plaatsvindt binnen de systematiek van de Omgevingswet.

Implementatie

In het eerste ‘reflectierapport’ met de titel ‘In werking, maar onderbenut’ trapte de evaluatiecommissie in april vorig jaar af een fors negatief oordeel over de implementatie van de wet. Met name hoe de wet bij gemeenten is geland.

Een technische briefing door de commissie leidde daarop in oktober tot een ontstemde Eerste Kamer. De wet zou nog maar weinig zou hebben bereikt en gemeenten alleen maar met hoge invoeringskosten hebben opgezadeld.

Vergunningverlening

Een wezenlijk kritiekpunt in het tweede rapport is dat de vergunningverlening door gemeenten onder druk staat. De evaluatiecommissie liet voor het eerst een onderzoek naar de omgevingsvergunning uitvoeren. De conclusie is dat het voor initiatiefnemers maar weinig inzichtelijk is welke vergunningen zij voor hun activiteit aan moeten vragen.

Recent wezen wethouders op Gemeente.nu op de problemen met de voor particulieren te complexe vergunningaanvraag onder de Omgevingswet.

Vaak verzuimen initiatiefnemers van relatief kleinschalige verbouwingen om naast de omgevingsplanvergunning het bouwtechnisch deel aan te vragen. De Omgevingswet heeft daar een knip in aangebracht, die met name particulieren is ontgaan.

Om het proces niet verder te frustreren, zijn gemeenten dan genoodzaakt de bouwactiviteit zelf toe te voegen. Het levert te veel vertraging op als particuliere aanvragers dat weer via het DSO (Digitaal Stelsel Omgevingswet) moeten doen.

De evaluatiecommissie bevestigt de problemen bij de online Vergunningcheck op het Omgevingsloket van het DSO. Gedwongen tot telefonisch contact zetten aanvragers extra druk op de ambtelijke organisatie van gemeenten.

DSO

De commissie is sowieso niet te spreken over het nog altijd ongebruiksvriendelijke DSO. De juridische informatie over locaties op de viewer Regels op de Kaart is onvolledig of soms helemaal niet zichtbaar.

Tijdens de technische briefing in de senaat waarschuwde commissievoorzitter Hetty Klavers al dat het functioneren van het DSO onder de maat is. “In het veld bespeuren wij een grote behoefte om de gebruiksvriendelijkheid van het systeem te verbeteren. Het is echt cruciaal dat dit snel gaat gebeuren.”

Ruim half jaar verder is van die verbetering geen sprake. Een nadrukkelijk doel van de Omgevingswet is het vergroten van de inzichtelijkheid van het omgevingsrecht via het DSO. De beloofde snellere en betere besluitvorming over projecten wordt anders niet geoogst.

“Gezien alles wat er rond het DSO speelt, vragen wij ons af in hoeverre er nog verbeteringen mogelijk zijn om de inzichtelijkheid te vergroten”, stelt de commissie.

Klik hier om het hele artikel te lezen