Bron

VNG

Gemeenten financieel gezond, maar weinig ruimte voor noodzakelijke investeringen

19 november 2026

De meeste Nederlandse gemeenten staan er financieel redelijk goed voor.

Toch zullen veel gemeenten de komende jaren moeten bezuinigen om voldoende geld over te houden voor noodzakelijke investeringen. Dat blijkt uit de Monitor financiële conditie gemeenten 2025, die de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) op 17 november heeft gepubliceerd.

De monitor geeft inzicht in de financiële positie van alle 342 gemeenten op basis van tien financiële kengetallen uit de jaarrekeningen over 2025. Slechts drie gemeenten scoren matig en vier onvoldoende. Daarmee lijkt de financiële gezondheid van gemeenten over het algemeen op orde.

Grote tekorten in investeringsruimte

Toch is er reden tot zorg. Voor de periode 2026–2031 hebben gemeenten gemiddeld € 204 per inwoner per jaar beschikbaar voor investeringen. Volgens de VNG is minimaal € 380 per inwoner per jaar nodig om het gemeentelijke kapitaalgoederenbezit gelijke tred te laten houden met de economische groei. Daar komen eventuele achterstallige investeringen nog bovenop.

Voor 38 gemeenten is er zonder aanvullende bezuinigingen helemaal geen investeringsruimte.

Rijkskortingen zetten begrotingen onder druk

De financiële druk wordt mede veroorzaakt door eerdere kortingen op het gemeentefonds en een aangekondigde indexatiekorting op de jeugdzorg in 2028. Verschillende gemeenten hebben daarom in 2026 al bezuinigingen doorgevoerd. De komende jaren moeten gemeenten scherpe keuzes maken om voldoende middelen vrij te houden voor onder meer onderwijshuisvesting, infrastructuur, openbare ruimte en woningbouw.

Ook relevant voor VNPF-lden

De financiële positie van gemeenten is ook voor poppodia en festivals van belang. Veel van deze organisaties zijn voor hun exploitatie, huisvesting of culturele activiteiten mede afhankelijk van gemeentelijke ondersteuning.
Hoewel de monitor geen uitspraken doet over specifieke bezuinigingen op cultuur, laat deze wel zien onder welke financiële druk gemeenten de komende jaren keuzes moeten maken. Dat kan gevolgen hebben voor de ruimte om te investeren in culturele voorzieningen en het lokale muziekklimaat.

Meer informatie: Financiële gezondheid van gemeenten in beeld gebracht – VNG