Bron

Rijksoverheid

Kabinet kiest voor twee toetsen in nieuwe Zelfstandigenwet

16 september 2026

Het kabinet heeft meer duidelijkheid gegeven over de verdere uitwerking van de Zelfstandigenwet.

De wet moet zelfstandigen en opdrachtgevers vooraf meer houvast bieden bij de vraag of een opdracht daadwerkelijk als zelfstandig werk kan worden uitgevoerd. Als de planning wordt gehaald, treedt de wet op 1 januari 2028 in werking.

Twee toetsen moeten meer duidelijkheid geven

De kern van het wetsvoorstel bestaat uit twee afzonderlijke beoordelingen: een zelfstandigentoets en een werkrelatietoets.

De zelfstandigentoets richt zich op de positie van de zelfstandige zelf. Daarbij kijkt het kabinet onder meer naar ondernemerschap, het dragen van ondernemersrisico en de mate waarin iemand zelfstandig kan opereren.

De werkrelatietoets kijkt juist naar de concrete opdracht. Daarbij staat de vraag centraal hoeveel vrijheid en onafhankelijkheid iemand heeft bij de uitvoering van het werk en of er sprake is van gezag.

De precieze criteria worden bekendgemaakt bij de tweede internetconsultatie. Minister Aartsen noemt als uitgangspunt dat een zelfstandige in voldoende mate onafhankelijk moet zijn, risico’s moet dragen waarvan hij of zij ook de voordelen kan hebben en ruimte moet hebben om het werk zelf te organiseren.

Daar staat volgens het kabinet tegenover dat zelfstandigen ook zelf verantwoordelijk zijn voor het goed regelen van de risico’s die bij zelfstandig ondernemerschap horen.

Eerdere onderdelen komen niet terug

De hoofdlijn van het eerdere initiatiefvoorstel van VVD, D66, CDA en SGP blijft overeind. Niet alle onderdelen daarvan worden echter overgenomen.

Zo verdwijnen de eerder voorgestelde toetsingscommissie en de sectorale rechtsvermoedens uit het nieuwe wetsvoorstel.

Bescherming werknemers moet behouden blijven

Het kabinet benadrukt dat de nieuwe wet niet mag leiden tot een verslechtering van de rechtspositie van werknemers.

Daarom wordt ook een nieuwe wettelijke bepaling voorbereid waarin wordt vastgelegd wanneer géén sprake is van gezag. In die gevallen moet duidelijk zijn dat iemand als zelfstandige kan werken.

Parlementaire behandeling voorzien in 2027

Eind september wil het kabinet het wetsvoorstel voorleggen voor uitvoeringstoetsen. Tegelijkertijd start naar verwachting de tweede internetconsultatie en volgt opnieuw een beoordeling door het Adviescollege toetsing regeldruk.

Daarna moet het voorstel naar de Raad van State. De behandeling in de Tweede en Eerste Kamer staat gepland voor 2027.

Als deze planning wordt gehaald, kan de Zelfstandigenwet per 1 januari 2028 in werking treden.