Nederlandse Livemuziek Monitor: “Livemuziek in Nederland onder toenemende druk”

De Nederlandse Livemuziek Monitor is vanaf nu te downloaden via de website van de Boekmanstichting, klik hier voor meer informatie.

Hoewel het totale aanbod aan concerten blijft groeien, daalt het aandeel van de laagdrempelige concerten: plekken waar mensen op informele plekken livemuziek kunnen ervaren zonder een ticket te hoeven aanschaffen (zoals in cafés en in de openbare ruimte). Ook valt op dat het aantal concertlocaties in de Randstadprovincies (Noord-Holland, Zuid-Holland, Utrecht) minder snel terugloopt dan in de rest van Nederland (m.u.v. Groningen). Deze ontwikkelingen, in combinatie met de sterke terugloop van het aantal popfestivals, wijzen er volgens de monitor op dat de nabijheid en laagdrempeligheid van livemuziek onder druk staan, met name in de regio. Dit heeft impact op zowel de carrièreontwikkeling van artiesten, als voor de kennismaking met livemuziek door publiek.

Steeds meer artiesten maar doorstroom en diversiteit blijven beperkt

Het aantal artiesten dat jaarlijks in Nederland optreedt blijft groeien, tot meer dan 9.000 in 2023 en 2024. Dat leidt echter nog niet tot meer duurzame live-carrières: bijna de helft van alle artiesten werd tussen 2008 en 2024 slechts een- of tweemaal geprogrammeerd. Voor ondergerepresenteerde groepen (waaronder vrouwen en non-binaire artiesten) is het nog moeilijker om een lange livecarrière op te bouwen: driekwart van de ondergerepresenteerde groepen is maximaal 3 jaar actief als live artiest, tegenover 66 % van de mannen. Sinds 2022 is het aandeel ondergerepresenteerde groepen op festivals groter dan op podia: voor 2022 was dit omgekeerd.

De diversiteit in gender en herkomst van popartiesten is nog steeds beperkt. In 2024 was 18% van alle artiesten (volledig) vrouw of non-binair. Hoewel dat een duidelijke toename is ten opzichte van 2008 (11%), is het aandeel na 2019 (19,5%) weer licht afgenomen. Het aandeel van bands bestaande uit zowel vrouwen als mannen nam in recente jaren wel toe van 6% tot 15%. Ontwikkelingen in genderbalans verschillen ook sterk per genre: binnen de geproduceerde muziek neemt het aandeel optredens door artiesten die vrouw of non-binair zijn na de coronajaren duidelijk toe. Wat betreft de diversiteit in herkomst van artiesten is er weinig veranderd sinds 2008. Het aandeel van artiesten uit Europa en Noord-Amerika ligt structureel boven de 95%. Het aandeel van Nederlandse artiesten lag lang rond 75% maar daalde in de jaren na Covid tot 71% in 2024. Het aantal Nederlandse artiesten op de grotere podia groeide wel.

Minder rock, veel meer tribute

De populariteit van rockmuziek in de podia en op de festivals is tanende. Het aandeel van rockartiesten in de podia daalde van 35% (2008) tot 24% (2024) en op de festivals van 33% tot 18%. Podia zijn veel meer pop en elektronische muziek gaan programmeren, terwijl festivals zich vooral richten op dance en indie. Over het totale aanbod zijn in recente jaren vooral de genres experimenteel, indie, wereldmuziek, metal en punk populairder geworden. Daarnaast is de opmars van tribute-artiesten vooralsnog niet te stuiten: in 2024 was er een recordaantal van bijna 1800 optredens van tribute- en coverartiesten in Nederland, daarmee goed voor bijna 7% van het volledige liveaanbod.

De Nederlandse Livemuziek Monitor bevat een gedetailleerd overzicht van het aanbod aan popoptredens in podia en op festivals. De monitor is gebaseerd op een database met ruim 387.000 optredens van bijna 43.000 artiesten in de periode 2008-2024 en bevat een groot aantal analyses en trends op het gebied van de podia en de festivals, de artiesten (diversiteit, doorstroom, livecarrières) en de geografische spreiding van livemuziek in Nederland. De monitor is ontwikkeld door de Erasmus Universiteit Rotterdam en de Boekmanstichting en is hier te vinden.