codedi.nl
Neurodivergentie is breder dan je denkt: een pleidooi voor radicale inclusie
11 maart 2026
Als we het hebben over neurodivergentie (niet te verwarren met neurodiversiteit), denken veel mensen vooral aan autisme en ADHD. Maar wist je dat neurodivergent eigenlijk veel breder is?
Neurodivergentie gaat namelijk over wie als ‘normaal’ wordt gezien, en wie niet. Wat betekent dat voor macht, beleid en toegang in de maatschappij? In hun nieuwste blog voor de Code D&I pleit Jopie Louwe Kooijmans voor radicale inclusie, en dat gaat verder dan de werkplek.
Kassiane Asasumasu, bedenker van het woord neurodivergent, omschrijft het als het hebben van een geest die afwijkt van de dominante maatschappelijke normen van ‘normaal’.[1] Het is dus geen medische term, maar een sociopolitieke positie. Zoals Asasumasu benadrukt: “het is niet nóg een instrument van uitsluiting, maar juist een instrument van inclusie”.[2]
Iedereen kan neurodivergent worden
Sinds het woord neurodivergent is bedacht zijn er veel mensen die de betekenis proberen te veranderen of smaller te maken. Recht tegen Asasumasu’s inclusieve intentie in. Veel mensen zijn al neurodivergent zonder het te beseffen. Je bent één flinke depressie, één psychose, één verslaving of één ongeval verwijderd van neurodivergent zijn. Daarnaast nemen je geheugen en andere cognitieve functies af naarmate je ouder wordt. Dat is ook neurodivergentie.
Je kunt permanent neurodivergent zijn, of tijdelijk. Je kan ermee geboren zijn, of op latere leeftijd worden. Epilepsie, het syndroom van Down, verstandelijke beperkingen, PTSS, angststoornissen, dementie, verslaving, cerebrale parese, bipolariteit, schizofrenie, Tourette – het valt allemaal onder de paraplu van neurodivergentie. Het hoeft niet eens een naampje te hebben of een diagnose te zijn. Het heeft namelijk niet zo veel met je brein zélf te maken, maar met de positie die je hebt in de samenleving als gevolg van je brein. Als je functioneert, informatie verwerkt, nadenkt, ervaart, leert, communiceert en intelligent bent op een manier die past binnen wat we wenselijk vinden, ben je neurotypisch. Als je neurodivergent bent, wijk je daarvan af.