https://www.kunsten92.nl/black-box-de-macht-en-kracht-van-de-culturele-en-creatieve-sector-in-context-van-generatieve-ai/
Paradisodebat 2026: Black Box
4 juni 2026
Generatieve AI: wat is de macht én kracht van de culturele en creatieve sector?
Tijdens het jaarlijkse Paradisodebat, op zondag 6 september 2026, wordt verkend welke positie de culturele en creatieve sector inneemt in het tijdperk van generatieve AI. Onder leiding van moderator Rosalie Dielesen gaan makers, bestuurders en politici hierover met elkaar in gesprek. De culturele en creatieve sector is essentieel voor het functioneren van AI. De sector heeft daarom een potentiële machtspositie, die zij steeds nadrukkelijker benoemt en benut. Makers moeten zelf kunnen bepalen of en hoe hun werk wordt gebruikt. Zolang auteursrecht en datarechten onvoldoende bescherming bieden, zijn eerlijke afspraken noodzakelijk.
Makers, ontwerpers en culturele instellingen experimenteren met generatieve AI als gereedschap voor nieuwe vormen van expressie, voor het versnellen van processen, voor het bereiken van ander publiek, et cetera. Of geven juist met hun kritische blik nieuwe impulsen aan het debat.
Tegelijkertijd leeft er een gevoel van onmacht. De voorwaarden omtrent het werken met AI zijn onduidelijk, evenals onder wiens regime of agenda dit mogelijk wordt, of welk gebruik ervan wenselijk of zelfs geoorloofd is.
Om de ontwikkelingen scherp te krijgen, wordt volop onderzoek gedaan. De Creatieve Coalitie en Boekmanstichting stellen dat één op de vijf zzp’ers in de culturele sector inkomensverlies ervaart door AI. De Kunstenbond toont de impact van AI op de werkgelegenheid in een onderzoek door Panteia. De Raad voor Cultuur publiceert in juni zijn bevindingen over AI in kunst en cultuur.