Bron

Raad voor Cultuur

Raad voor Cultuur waarschuwt voor risico’s bij hervorming cultuurbestel

16 november 2026

De Raad voor Cultuur is positief over de plannen van minister Letschert (OCW) om het cultuurbestel vanaf 2029 te hervormen, maar waarschuwt voor de risico’s van een te snelle invoering.

Volgens de raad is er onvoldoende voorbereidingstijd en ontbreken de extra financiële middelen die nodig zijn om de hervorming zorgvuldig uit te voeren. Minister Letschert presenteerde op 9 oktober haar plannen voor het toekomstige cultuurbestel. Zij wil onder meer dat meer culturele organisaties voortaan via de rijkscultuurfondsen worden gefinancierd, in plaats van rechtstreeks door het ministerie van OCW. Ook wil zij het fondsenlandschap hervormen, de administratieve lasten verminderen en de samenwerking tussen Rijk, provincies en gemeenten verbeteren. Daarnaast moet er meer aandacht komen voor de regionale spreiding van cultuur.

Zorgen over tijdpad en voorbereiding

In een reflectiebrief van 2 november spreekt de Raad voor Cultuur waardering uit voor de hervormingsambities van de minister. De raad ziet daarin belangrijke uitgangspunten terug uit zijn advies Toegang tot cultuur van januari 2024.

Tegelijkertijd constateert de raad dat de culturele en creatieve sector de afgelopen jaren onvoldoende is betrokken bij de voorbereiding van de plannen. Ook is volgens de raad te weinig onderzoek gedaan naar mogelijke manieren om het cultuurbestel te vernieuwen.

Daarnaast is het tijdpad volgens de raad erg krap. Al in juni 2027 moeten de hoofdlijnen van het nieuwe cultuurbeleid en de conceptsubsidieregelingen bekend zijn, waarna de aanvraagprocedures nog datzelfde jaar van start gaan. Dat laat weinig tijd voor een zorgvuldige voorbereiding door culturele organisaties, fondsen en de Raad voor Cultuur zelf.

Extra financiering noodzakelijk

De raad wijst ook op het ontbreken van de eerder bepleite extra investering van € 200 miljoen. Die financiële impuls is volgens de raad nodig om de culturele infrastructuur te versterken en recht te doen aan de diversiteit van kunstvormen, organisaties en makers.

Verder waarschuwt de raad dat het overhevelen van organisaties uit de culturele basisinfrastructuur (BIS) naar de rijkscultuurfondsen meer vraagt dan alleen een wijziging van het subsidieloket. De structurele functies van deze organisaties moeten gewaarborgd blijven. Ook moeten de fondsen voldoende middelen krijgen om hun eventuele nieuwe taken uit te voeren, zonder dat dit ten koste gaat van de bestaande ondersteuning van makers en culturele organisaties.

Raad biedt aan mee te denken

De Raad voor Cultuur pleit ervoor de belangrijkste risico’s eerst goed in kaart te brengen en aan te pakken voordat ingrijpende wijzigingen worden doorgevoerd. De raad biedt de minister aan om op korte termijn scenario’s uit te werken waarmee de meest noodzakelijke verbeteringen vanaf 2029 op een verantwoorde manier kunnen worden ingevoerd.