Slimmer en duurzamer naar het festival: lessen uit vier mobiliteitspilots

De pilots hadden een duidelijke insteek: bezoekers stimuleren om bewustere en duurzamere reiskeuzes te maken. Niet via verplichtingen, maar door alternatieven aantrekkelijker, eenvoudiger en vanzelfsprekender te organiseren — met de bezoekerservaring als vertrekpunt. Daarbij stond ook de vraag centraal wie hierin welke rol pakt, en op welke manier. Met het oog op de toekomst blijkt de positie van festivalorganisatoren hierin cruciaal.

Drie sporen voor praktische oplossingen

Er is gezocht naar praktische oplossingen op drie sporen:

1. Het vergemakkelijken van samen reizen, onder meer door pendelbussen op te nemen in 9292OV en carpoolkoppelingen via Slinger.
2. Het maken van slimme en duurzame keuzes als meest logische optie, bijvoorbeeld door opschaling van bestaande ov-lijnen, een geïntegreerde reisplanner, festivalbussen met bagage-aanhangers en de verhuur van partytenten.
3. Het verder verduurzamen van reisopties, via inzet van elektrische pendelbussen, gebruik van HVO100-brandstof en voorrang voor elektrische auto’s binnen Slinger.

Zes praktische handvatten voor slimmere, duurzamere en betaalbare bezoekersmobiliteit

De demonstratieprojecten tijdens ITGWO ’24, Wildeburg en Wilde Weide ’25 en Mysteryland ’25 lieten duidelijke en consistente gedragspatronen zien. Ondanks verschillen in schaal en publieksprofiel bleken motivaties en beïnvloedingsfactoren sterk overeen te komen. Dat leidt tot zes direct toepasbare inzichten voor organisatoren.

Maak van de duurzame optie de eenvoudigste keuze

Slechts 5–10% van de bezoekers kiest actief voor duurzaam vervoer. De grote middengroep (60–80%) laat zich vooral leiden door gemak, comfort en reistijd. Duurzame mobiliteit krijgt pas tractie wanneer die optie het meest voor de hand ligt én prettig voelt.

Integreer reisinformatie in het ticketproces

Meer dan de helft van de bezoekers beslist al bij de ticketaankoop hoe zij gaan reizen — aanzienlijk eerder dan vaak wordt aangenomen. Dit onderstreept het belang van het opnemen van mobiliteitsinformatie in de volledige customer journey, vanaf het eerste aankoopmoment.

Werk met een samenhangend maatregelenpakket

Losse interventies hebben beperkt effect. Resultaat ontstaat juist door een combinatie van maatregelen, goed ingebed in de operatie en ondersteund door duidelijke communicatie. Alle deelnemende festivals constateerden dat integraliteit essentieel is.

Baseer keuzes op data

Degelijke dataverzameling is noodzakelijk om effecten te kunnen beoordelen — niet alleen ecologisch, maar ook qua veiligheid, tevredenheid en financiële haalbaarheid. Relevante data zijn bijvoorbeeld postcodes, ticketcategorieën, verwachte aankomsttijden, reisvoorkeuren en observaties rond in- en uitstroom.

Versterk en benut lokaal openbaar vervoer

Samenwerking met regionale vervoerders biedt kansen om bestaande lijnen op te schalen of uit te breiden met extra ritten en haltes. Daarmee kan reisgedrag effectief worden beïnvloed tegen relatief lage kosten, mits frequentie, overstappen en dienstregeling (ook na afloop) goed zijn ingericht — zoals toegepast bij Mysteryland en Wilde Weide.

Durf te herontwerpen en investeer in samenwerking

De projecten tonen dat echte stappen worden gezet wanneer festivals het mobiliteitsplan fundamenteel durven herzien. Dat vraagt om vertrouwen, intensieve afstemming met ketenpartners en een oplossingsgerichte houding. De deelnemende festivals benaderden de bezoekersreis integraal — van voordeur tot festivalentree — en creëerden zo ruimte voor mobiliteitsoplossingen die eerder onhaalbaar leken.