Tweede Kamer scherpt Wet markt en overheid aan: mogelijk ook relevant voor delen culturele sector

De Wet markt en overheid bevat regels voor overheden die economische activiteiten uitvoeren en daarmee concurreren met marktpartijen. Overheden mogen onder bepaalde voorwaarden van deze regels afwijken wanneer een activiteit het algemeen belang dient. Met de wetswijziging worden de eisen aan de onderbouwing van zulke besluiten aangescherpt. Ook moeten belanghebbenden eerder worden betrokken en moeten bestaande besluiten periodiek worden geconsulteerd.

Mogelijke gevolgen voor VNPF-leden

Voor de culturele sector is vooral relevant dat gemeenten op verschillende manieren bijdragen aan de culturele infrastructuur. Naast subsidies gebeurt dit bijvoorbeeld door de exploitatie van culturele accommodaties of door gebouwen tegen gunstige voorwaarden beschikbaar te stellen.

Wanneer gemeenten daarbij economische activiteiten verrichten, kunnen de aangescherpte regels van toepassing zijn. Dat betekent niet dat deze vormen van ondersteuning verdwijnen, maar wel dat gemeenten mogelijk uitgebreider moeten motiveren waarom zij noodzakelijk zijn vanuit het algemeen belang.

Reguliere subsidies aan zelfstandige culturele organisaties vallen niet automatisch onder de Wet markt en overheid. Daarvoor gelden andere juridische kaders, waaronder het subsidierecht en, waar van toepassing, de Europese staatssteunregels.

Publiek belang blijft belangrijk

Bij de beoordeling van economische activiteiten van overheden speelt de maatschappelijke functie een belangrijke rol. Culturele voorzieningen worden immers niet uitsluitend ondersteund om aanbod mogelijk te maken, maar ook vanwege hun bijdrage aan bijvoorbeeld talentontwikkeling, artistieke diversiteit, toegankelijkheid en een levendig lokaal cultureel klimaat.

Dat commerciële partijen vergelijkbare activiteiten aanbieden, betekent niet vanzelfsprekend dat daarmee ook alle publieke doelstellingen worden gerealiseerd. De Wet markt en overheid biedt ruimte om activiteiten vanuit het algemeen belang te rechtvaardigen, mits aan de wettelijke voorwaarden wordt voldaan.

VNPF volgt ontwikkelingen

De wetswijziging moet nog door de Eerste Kamer worden behandeld. De precieze gevolgen voor het gemeentelijk cultuurbeleid en de culturele sector zijn daarom nog niet uitgekristalliseerd.

De VNPF volgt de ontwikkelingen en zal bij de VNG navragen of zij specifieke gevolgen voorziet voor gemeentelijke culturele voorzieningen en de huisvesting en exploitatie van poppodia.

Meer informatie: Rijksoverheid – Tweede Kamer voor aanpassing Wet markt en overheid