Bron

VNPF

VNPF publiceert afwegingskader voor artistieke vrijheid en maatschappelijke verantwoordelijkheid

13 januari 2026

De Vereniging Nederlandse Poppodia en -Festivals (VNPF) heeft een afwegingskader voor artistieke vrijheid en maatschappelijke verantwoordelijkheid gepubliceerd.

et kader biedt poppodia en popfestivals houvast bij het omgaan met vragen en dilemma’s rond omstreden programmering, maatschappelijke gevoeligheden en publieke druk. De afgelopen tijd is de context waarin podia en festivals opereren sterk veranderd. Polarisatie, maatschappelijke spanningen, sociale media en politieke druk zorgen ervoor dat programmeerkeuzes steeds vaker onderwerp worden van debat. Het afwegingskader is ontwikkeld om organisaties te ondersteunen bij zorgvuldige, transparante en proportionele besluitvorming in dit krachtenveld.

Handreiking, geen checklist

Het afwegingskader vertrekt vanuit de overtuiging dat artistieke vrijheid een fundamenteel recht en een kernwaarde van een open, democratische samenleving is. Tegelijkertijd onderstreept het document dat die vrijheid niet losstaat van maatschappelijke verantwoordelijkheid. Het kader is nadrukkelijk geen normatief of juridisch instrument, maar een handreiking die helpt om keuzes te doordenken, belangen te wegen en besluiten goed te onderbouwen.

Centraal staan vragen als:

  • wat is de artistieke en maatschappelijke waarde van een programma;
  • welke impact kan een keuze hebben op publiek, medewerkers en omgeving;
  • hoe verhouden artistieke autonomie, veiligheid en proportionaliteit zich tot elkaar;
  • en hoe wordt besluitvorming zorgvuldig en uitlegbaar ingericht.

Ruimte voor dialoog en reflectie

Het afwegingskader benadrukt het belang van dialoog, meervoudigheid en transparantie. Niet elke maatschappelijke controverse vraagt om ingrijpen, en niet elke ingreep is proportioneel. Soms is het juiste antwoord juist om ruimte te bieden aan artistieke expressie en het gesprek aan te gaan, in plaats van te censureren of te vermijden.

Daarbij is ook aandacht voor interne processen: wie neemt uiteindelijk een besluit, hoe worden verschillende perspectieven betrokken en hoe wordt achteraf geëvalueerd en geleerd? Het kader nodigt uit tot gezamenlijke reflectie binnen organisaties en – waar relevant – sectorbrede afstemming.

Levend document

Het afwegingskader heeft bewust het karakter van een ‘levend document’. Het is bedoeld om in de praktijk gebruikt te worden en op basis van ervaringen, nieuwe inzichten en maatschappelijke ontwikkelingen verder te worden aangescherpt. De VNPF nodigt leden uit om hun ervaringen en vragen te delen, zodat het kader kan blijven aansluiten bij de realiteit van poppodia en popfestivals.

Met dit afwegingskader wil de VNPF bijdragen aan een sector die artistieke vrijheid blijft beschermen, juist wanneer die onder druk staat, en die tegelijkertijd verantwoordelijkheid neemt voor haar publieke rol in een veranderende samenleving.