Wetsvoorstel loontransparantie naar Tweede Kamer: invoering per 1 januari 2027

Werknemers moeten straks makkelijker kunnen zien of mannen en vrouwen voor gelijk werk ook gelijk worden betaald. Minister Hans Vijlbrief heeft daarvoor het wetsvoorstel ‘implementatie Richtlijn loontransparantie mannen en vrouwen’ naar de Tweede Kamer gestuurd.

Het kabinet gaat uit van invoering per 1 januari 2027. Eerder was nog sprake van implementatie uiterlijk op 7 juni 2026, de deadline uit de Europese richtlijn. Het ministerie meldde eerder al dat die datum voor Nederland niet haalbaar bleek.

Werkgevers moeten loonverschillen inzichtelijk maken

Als het wetsvoorstel wordt aangenomen, krijgen werkgevers met meer dan 100 werknemers een rapportageplicht over loonverschillen tussen mannen en vrouwen binnen de organisatie. Werknemers kunnen die gegevens straks ook raadplegen via een website van het ministerie van SZW.

Daarnaast worden werkgevers verplicht om een objectief systeem voor functiewaardering en functie-indeling te gebruiken. Ook komt er een verbod op het vragen naar het laatstverdiende salaris tijdens sollicitatiegesprekken.

Volgens minister Vijlbrief moet de wet bijdragen aan meer openheid over beloning: werknemers weten nu vaak niet dat er verschillen bestaan en kunnen die daardoor moeilijk bespreekbaar maken.

Rechten werknemers deels nu al relevant

Hoewel de nieuwe wet waarschijnlijk pas per 1 januari 2027 ingaat, kan de Europese richtlijn nu al invloed hebben op discussies over gelijke beloning op de werkvloer. Rechters kunnen bestaande Nederlandse wetgeving namelijk zoveel mogelijk uitleggen in lijn met de Europese regels over loontransparantie en gelijke beloning.

Daarnaast kunnen werknemers zich nu al beroepen op het Europese principe van ‘gelijk loon voor gelijk werk’, dat rechtstreeks voortvloeit uit artikel 157 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU).

De nieuwe verplichtingen voor werkgevers – zoals rapportages over loonverschillen en verplichte loonevaluaties – gelden echter nog niet. Daarvoor is eerst formele invoering van de Nederlandse implementatiewet nodig.

Loonkloof nog altijd aanwezig

Volgens cijfers van het CBS verdienden vrouwen in 2024 in het bedrijfsleven gemiddeld 14,5 procent minder per uur dan mannen. Bij de overheid bedroeg het verschil 4,5 procent.

Een deel daarvan is te verklaren door verschillen in functies, sectoren en opleidingsniveau. Maar ook gecorrigeerd voor die factoren blijft een onverklaarbaar verschil bestaan: vrouwen verdienen in het bedrijfsleven gemiddeld 6,1 procent minder voor hetzelfde werk, bij de overheid 1,7 procent.

Gefaseerde invoering voor werkgevers

De rapportageverplichtingen worden stapsgewijs ingevoerd. Werkgevers met minstens 150 werknemers moeten uiterlijk 7 juni 2028 voor het eerst rapporteren over loonverschillen in kalenderjaar 2027. Werkgevers met 100 tot 150 werknemers volgen in 2031.

Het ministerie van SZW werkt ondertussen samen met werkgeversorganisaties en vakbonden aan hulpmiddelen en handreikingen om werkgevers voor te bereiden op de nieuwe regels. Zo verscheen onlangs nog een officiële handreiking over functiewaardering en loonstructuren.