Voordrachten Meest indrukwekkende prestatie op het gebied van Diversiteit & Inclusie 2026

Voordrachten Meest indrukwekkende prestatie op het gebied van Diversiteit & Inclusie 2026

013: Bystander Intervention

013 maakte sociale veiligheid tot een gedeelde verantwoordelijkheid van bezoekers, medewerkers en vrijwilligers. Samen met Feniks Emancipatie Expertise Centrum organiseerde het Tilburgse podium gratis bystander-interventiontrainingen. Deelnemers leren grensoverschrijdend gedrag herkennen en krijgen handvatten om als omstander op een veilige manier te reageren. In 2026 kwam er ook een Engelstalige training beschikbaar. De aanpak gaat verder dan huisregels of het afhandelen van incidenten: het podium investeert in de handelingsvaardigheden van de mensen die samen de concert- en nachtcultuur vormen. Daarmee biedt 013 een concrete werkwijze om sociale veiligheid onderdeel te maken van de dagelijkse praktijk.

Ingezonden voordracht:
013 Poppodium – Sociale veiligheid begint bij ons allemaal

013 laat zien dat een inclusieve en veilige concert- en nachtcultuur meer vraagt dan huisregels en goede intenties. Samen met Feniks Emancipatie Expertise Centrum organiseerde het podium gratis Bystander Intervention-trainingen voor bezoekers, medewerkers en vrijwilligers. Deelnemers leren grensoverschrijdend gedrag herkennen en krijgen concrete handvatten om als omstander in te grijpen. In 2026 werd de aanpak bovendien uitgebreid met een Engelstalige training. Daarmee maakt 013 sociale veiligheid bespreekbaar én handelbaar, en neemt het bezoekers actief mee in de verantwoordelijkheid voor een veilige omgeving. Een inspirerend voorbeeld van hoe een poppodium niet alleen ruimte biedt aan muziek, maar ook bijdraagt aan een cultuur waarin iedereen zich welkom en veilig kan voelen.

Doornroosje, Club Goud en Alzheimer Nederland: De Jukebox

Met De Jukebox ontwikkelden Doornroosje, Club Goud en Alzheimer Nederland een terugkerend muziek- en dansprogramma voor ouderen, met en zonder dementie. Senioren dachten vanaf het begin mee over de muziekkeuze, de communicatie en de inrichting. Ook ontvangst, geluid en verlichting werden afgestemd op hun wensen. Tijdens de bijeenkomsten staan bezoekers samen op de dansvloer en kiezen zij muziek die bij hun ervaringen aansluit. Het concept kreeg volgens de voordracht inmiddels navolging bij 013. De Jukebox maakt zichtbaar dat publieksverbreding meer vraagt dan een uitnodiging: een podium moet ook zijn programmering en werkwijze aanpassen aan de mensen die het wil bereiken.

Ingezonden voordracht:
De Jukebox: een nieuwe generatie poppubliek

“Door De Jukebox dans ik sinds vele jaren weer. Heerlijk!” – Elly (72)

De liefde voor muziek stopt niet als je ouder wordt. Toch verdwijnen senioren uit onze poppodia. De Jukebox brengt daar verandering in. Elke maand verandert Doornroosje in een bruisend muziek- en dansfeest voor senioren met én zonder dementie. De dansvloer staat vol, bezoekers vragen vinyl aan bij diskjockey Edwin en aan cafétafeltjes ontstaan nieuwe vriendschappen. Van David Bowie tot Blondie: veel tijdloze popmuziekhits komen voorbij.

“Mijn kleindochter gaat altijd naar Doornroosje. Nu kan ik haar vertellen dat ik er ook ben geweest!” – Lies (78)

De Jukebox is een initiatief van Doornroosje, Club Goud en Alzheimer Nederland Regio Nijmegen. Senioren ontwikkelden het programma vanaf het prille begin mee: van muziekkeuze (“Wél Talking Heads, níet Wim Sonneveld!”) tot campagnestrategie. Ook ontvangst, geluid en verlichting worden afgestemd op hun wensen.

Waar mensen met dementie vaak een apart activiteitenaanbod krijgen, staan ze bij De Jukebox samen met andere muziekliefhebbers op de dansvloer. En het werkt! Hier vervagen de grenzen tussen mensen met en zonder dementie. De liefde voor muziek verbindt. Inmiddels draait De Jukebox ook bij 013 Poppodium.

Het initiatief laat zien wat er mogelijk wordt als poppodia anders kijken naar hun publiek. Inclusie is meer dan de deuren openzetten: het is zorgen dat iedereen het gevoel krijgt dat het poppodium ook voor hen bedoeld is. Ook als je 80 bent.

Grauzone Festival: inclusieve programmering

Grauzone werkt met een expliciete doelstelling voor genderrepresentatie in de programmering. Volgens de voordracht had in 2026 60,2% van de getelde optredens vrouwelijke vertegenwoordiging, naast aandacht voor non-binaire en queer artiesten. Het festival combineert deze programmeerkeuzes met clubnachten, performances en een gedragscode gericht op een veilige omgeving. Verder zijn er regelingen voor jongeren, Ooievaarspashouders en begeleiders van bezoekers met een beperking. Daarmee benadert Grauzone inclusie niet als een afzonderlijk programmaonderdeel, maar als een combinatie van artistieke selectie, toegankelijkheid en omgangsvormen. De kracht van de aanpak zit in het koppelen van uitgesproken uitgangspunten aan concrete organisatorische keuzes.

Ingezonden voordrachten:
1- Grauzone Festival telt letterlijk van alle artiesten en performers de hoeveelheid genders en streeft naar een gelijkwaardige man-vrouw verdeling in haar programma. Daarnaast geeft Grauzone de non-binaire mensen een prominente plaats in programma, in publiek en in haar communicatie. Met haar duidelijke statement en het continu alert zijn op een veilige omgeving voor alle artiesten en publiek, versterkt dit niet alleen de community, maar ook de vrijheid voor eigen expressie. Grauzone geeft iedereen, ongeacht gender en geaardheid de vrijheid om zich zelf te zijn en respectvol te zijn voor elkaar.

2- Diversiteit en inclusie zijn bij Grauzone geen vrijblijvende ambities, maar vormen al jaren de kern van het festival. Sinds 2019 hanteert Grauzone een consequent 50/50-genderbeleid bij het boeken van artiesten.

Ook in 2026 overtrof Grauzone ruimschoots de eigen doelstelling: 60,2% van de getelde optredens had vrouwelijke vertegenwoordiging, waaronder vrouwelijke soloartiesten, frontpersonen en gemengde bands. Daarnaast waren twee acts non-binair. Daarmee laat Grauzone ook binnen de Europese festivalsector zien hoe artistieke kwaliteit en gendergelijkheid hand in hand gaan.

De impact daarvan reikt verder dan het podium. Uit de publieksenquête van 2026, ingevuld door maar liefst 26,2% van de kaartkopers, blijkt dat vrouwelijke bezoekers veelvuldig aangeven zich bij Grauzone veilig, vrij en op hun gemak te voelen. Een bezoekster uit Wuppertal verwoordde het treffend: “I really felt safe. I really believe that the high percent of FLINTA artists and female fronted bands set a vibe.”*

De opvallend grote aanwezigheid van vrouwelijke artiesten wordt door internationale bezoekers herhaaldelijk als onderscheidend genoemd.

De queer community is eveneens diep verweven met Grauzone, met queer artiesten, performances en clubnachten als GrauNacht. Daarnaast vergroot het festival de toegankelijkheid met jongerentickets, gratis toegang voor Ooievaarspashouders en begeleiders van bezoekers met een beperking, en een duidelijke Code of Conduct.

Grauzone laat zien dat inclusieve programmering niet alleen zorgt voor meer diversiteit op het podium, maar ook bijdraagt aan een festival waar bezoekers zich vrij, welkom en veilig voelen.

ICONIC: TivoliVredenburg

ICONIC begon als queer-clubnacht bij TivoliVredenburg en ontwikkelde zich tot een concept dat ook buiten de oorspronkelijke locatie wordt georganiseerd. De avonden combineren een herkenbare muzikale identiteit met een uitgesproken welkom voor een queer publiek en andere bezoekers die zich in het reguliere nachtleven niet altijd vanzelfsprekend thuis voelen. De voordracht benadrukt vooral de groei van het concept en de betrokken gemeenschap. De prestatie ligt in het vertalen van een lokale clubnacht naar een breder toepasbaar programma waarin herkenbaarheid, ruimte voor eigen expressie en een gevoel van veiligheid samenkomen.

Ingezonden voordracht:
ICONIC begon bij TivoliVredenburg als queer-clubnacht in huis, maar groeide al snel uit tot succesvol festival- en podiumconcept door het gehele land – blijkbaar is er veel vraag en behoefte aan een dansnacht waarbij iedereen zich zo enorm welkom voelt, echt zichzelf kan zijn en ondertussen kennis maakt met alle queer-bangers van het moment. Een nominatie waard, omdat het succesvol neerzetten van zo’n concept niet vanzelfsprekend is en we zien dat er enorm hard voor gewerkt is.