”Cognitief werk neemt AI over, het menselijke werk blijft”

De stille verschuiving op de werkvloer door AI

“Al het computerwerk dat jij nu digitaal doet, dat gaat behoorlijk geautomatiseerd worden.” Met die constatering vat Van der Burg de impact van kunstmatige intelligentie op werk kernachtig samen. Waar AI lange tijd werd gezien als een hulpmiddel, schuift het nu op naar een rol waarin het complete taken overneemt; van analyses tot rapportages en zelfs delen van besluitvorming.
Voor werkgevers markeert dat een kantelpunt. Niet alleen omdat processen efficiënter worden, maar vooral omdat de aard van werk zelf verandert. Op een doorsnee werkdag ziet die verandering er al verrassend concreet uit.
Een marketeer hoeft een rapportage niet meer zelf uit te typen. Een beleidsmedewerker hoeft geen weken meer te besteden aan vooronderzoek. En een developer, zo hoorde Van der Burg onlangs van een start-up, “codeert zelf nooit meer”, maar controleert en stuurt bij. “Hij produceert meer code en betere code,” zegt Van der Burg. “Omdat hij veel vaker controles kan uitvoeren.” Het zijn geen futuristische scenario’s, maar dagelijkse praktijk. Toch zit de echte verschuiving dieper.

Minder analyse, meer verantwoordelijkheid

Waar werk traditioneel draaide om het verzamelen en analyseren van informatie, verschuift dat zwaartepunt razendsnel. “Normaal gesproken gaat 90 procent van je tijd naar analyse en 10 procent naar de oplossing,” zegt Van der Burg. “Dat is nu precies andersom.”
Die verschuiving klinkt als pure winst. Minder tijd kwijt aan voorbereidend werk, meer tijd voor beslissingen. Maar volgens Van der Burg schuilt daar een risico in dat werkgevers onderschatten. “Om tot een goede oplossing te komen, moet je het soms zelf doorleven,” zegt hij. “Dan moet je wel dat proces van twee maanden onderzoek voelen en ervaren.”
Met andere woorden: wie alleen nog op AI vertrouwt, loopt het risico de diepgang te verliezen die nodig is voor goede besluiten.

De hardnekkige mythe van productiviteit

Dat AI werk sneller maakt, staat buiten kijf. Maar of organisaties er ook structureel productiever van worden, is veel minder zeker. Van der Burg wijst op een opvallend historisch patroon. “Vanaf 1950 tot 2025 is de arbeidsproductiviteit in de service-industrie in Nederland nauwelijks omhoog gegaan,” zegt hij. “Terwijl we e-mail kregen, spreadsheets, alles.”
De verwachting dat technologie automatisch leidt tot meer output, blijkt dus al decennia te optimistisch. En AI vormt daarop geen uitzondering. De verklaring ligt volgens hem bij de mens zelf. “Je wordt van computerwerker een regisseur van computerwerk. Maar kan jij acht uur lang geconcentreerd regisseren?”
In de praktijk bestaat een werkdag immers niet alleen uit productieve uren. “Mensen zijn misschien twee, drie uur echt productief,” zegt hij. “Voor de rest is het overleg, koffie, sociaal contact.” AI verandert dat niet en misschien maakt het die menselijke grenzen zelfs juist zichtbaarder.

Klik hier om het hele artikel te lezen

AWVN-jaarcongres

Praktische informatie

Locatie: de Rijtuigenloods in Amersfoort
Datum: maandag 8 juni
Tijd: 14.00 – 18.30 uur
Vervoer: parkeren bij de Rijtuigenloods
OV: Station Amersfoort Centraal ligt op 200 meter loopafstand
Kosten: exclusief en gratis voor leden