Pearle intensiveert Europese lobby rond mobiliteit in de live-performance-sector

Grensoverschrijdend werken blijft ingewikkeld

Internationale samenwerking, touring en artistieke uitwisseling zijn essentieel voor de livemuzieksector. Tegelijkertijd lopen organisaties in de praktijk regelmatig tegen administratieve verplichtingen en juridische onzekerheid aan.

Uit het mobiliteitsonderzoek van Pearle* blijkt dat de grootste knelpunten onder meer liggen bij sociale zekerheid, zoals A1-verklaringen en verschillen tussen nationale uitvoeringspraktijken. Ook detachering blijft ingewikkeld, zeker wanneer artiesten, technici of producties maar kort in een ander land werken. Daarnaast zorgen belastingregels, risico’s op dubbele belasting, visa en werkvergunningen, douaneprocedures en transportregels voor extra lasten.

Het probleem is volgens Pearle* niet alleen dat regels complex zijn, maar ook dat zij per land verschillen, kosten veroorzaken en vaak niet goed aansluiten bij de praktijk van kortdurende tournees, festivals en projectmatig werken.

Politiek momentum in Europa

Pearle* ziet op dit moment meer politieke ruimte om deze knelpunten opnieuw onder de aandacht te brengen. Binnen de Europese Unie is veel aandacht voor vereenvoudiging, concurrentiekracht en het verminderen van onnodige administratieve lasten. Daarnaast bieden de Culture Compass en de voorbereiding van het nieuwe EU Work Plan for Culture 2027-2030 kansen om culturele mobiliteit opnieuw op de Europese agenda te zetten.

Volgens Pearle* is dat belangrijk, omdat veel knelpunten weliswaar Europees aanvoelen, maar in de praktijk vaak voortkomen uit nationale regels en nationale bevoegdheden. Europese lobby moet daarom worden gecombineerd met inzet op nationaal niveau.

Belangrijkste prioriteiten

Pearle* richt zich de komende periode op een aantal prioriteiten waar gezamenlijke actie het meeste effect kan hebben.

De eerste prioriteit is het EU Work Plan for Culture 2027-2030. Pearle* wil dat grensoverschrijdende mobiliteit in de live-performance-sector daarin expliciet wordt opgenomen. Nationale overheden en Permanente Vertegenwoordigingen in Brussel spelen daarbij een belangrijke rol.

Een tweede prioriteit is belastingheffing en dubbele belasting. Vooral de toepassing van artikel 17 van het OESO-modelverdrag kan leiden tot administratieve lasten, bronbelasting en risico’s op dubbele belasting voor artiesten, gezelschappen en organisaties. Pearle* pleit voor een beperktere en meer proportionele toepassing van deze regels.

Ook sociale zekerheid staat hoog op de agenda. Daarbij gaat het onder meer om A1-verklaringen, de toepassing van sociale zekerheidsregels bij korte grensoverschrijdende werkzaamheden en de mogelijke rol van de European Social Security Pass (ESSPASS). Pearle* onderzoekt of deze digitale ontwikkeling kan bijdragen aan minder administratieve lasten voor zeer mobiele werkenden en touringproducties.

Daarnaast vraagt Pearle* aandacht voor detachering. De huidige regels rond posting of workers kunnen voor kortdurende culturele mobiliteit zwaar uitpakken. Denk aan producties, festivals of technische crews die slechts enkele dagen in een ander land actief zijn, maar toch te maken krijgen met meldingsplichten en administratieve procedures. Pearle* pleit voor eenvoudigere en meer proportionele procedures voor kortdurend cultureel werk over de grens.

Tot slot blijft douane en touringlogistiek een belangrijk aandachtspunt, zeker in relatie tot het Verenigd Koninkrijk. Bij internationale tournees moeten instrumenten, decors, kostuums, technische apparatuur en productiematerialen vaak tijdelijk over grenzen worden vervoerd. Procedures rond ATA-carnets, tijdelijke invoer, controles, vertragingen en bijkomende kosten kunnen touring en culturele uitwisseling aanzienlijk bemoeilijken.

Wat kunnen leden doen?

Pearle* roept leden en nationale brancheorganisaties op om concrete voorbeelden van knelpunten te blijven delen. Juist praktijkvoorbeelden zijn nodig om richting Europese en nationale beleidsmakers duidelijk te maken waar regels onnodige belemmeringen veroorzaken.

Voor VNPF-leden kan het bijvoorbeeld gaan om situaties waarin internationale boekingen, tournees of samenwerkingen zijn vertraagd, duurder zijn geworden of niet zijn doorgegaan door regels rond belasting, sociale zekerheid, detachering, visa, vergunningen, douane of transport.

Ook voorbeelden van tegenstrijdige informatie van autoriteiten, hoge administratieve kosten, vertraging bij teruggaaf van belasting, problemen met A1-verklaringen of ingewikkelde douaneprocedures zijn relevant.

Rol van VNPF

VNPF volgt deze Europese lobby via Pearle* en bekijkt waar Nederlandse praktijkervaringen kunnen worden ingebracht. Leden die concrete voorbeelden hebben van mobiliteitsknelpunten bij internationale programmering, buitenlandse artiesten, crew, transport of grensoverschrijdende samenwerking kunnen deze met VNPF delen.

Daarmee kunnen signalen uit de Nederlandse praktijk worden meegenomen in de verdere lobby richting Europese instellingen en nationale overheden.

Vervolg

Pearle* zet de komende periode in op een dubbele aanpak: Europese belangenbehartiging én nationale betrokkenheid. De mobiliteitsenquête heeft volgens Pearle* een sterkere basis gelegd om te laten zien dat het niet gaat om incidentele problemen, maar om structurele knelpunten voor de live-performance-sector.

De inzet is om met concrete voorbeelden duidelijk te maken waar regels onnodige barrières veroorzaken, waar vereenvoudiging mogelijk is en waar Europese en nationale autoriteiten praktische oplossingen kunnen bieden.