FAQ voor HR

Webdossier Project Harmonisering Functiehuizen

Wat is het project Harmonisering Functiehuizen?

Het is een sectorbreed traject waarin VSCD, WNPF/VNPF en NAPK samen met de Kunstenbond en AWVN werken aan één geharmoniseerd functiehuis voor de podiumkunsten. Dat functiehuis bestaat uit generieke referentiefuncties (functieprofielen), een functiegroepenstructuur (raster) en een functiehandboek met handleiding. Het is bedoeld als sectorbrede basis waarmee organisaties hun eigen (lokale) functies straks op een consistente manier kunnen spiegelen en indelen.

Wat is het belangrijkste doel van project?

Het belangrijkste doel is één duidelijke, uitlegbare en toekomstbestendige basis voor functiebeschrijving en functiewaardering in de podiumkunsten. Daarmee worden functies sectorbreed beter vergelijkbaar en kunnen organisaties consistenter indelen. Dit vergroot transparantie, vermindert discussie over “titels”, en helpt om functieverhoudingen beter te onderbouwen.

Wat levert het project concreet op?

Het project levert een samenhangend pakket op waarmee organisaties het functiehuis ook echt kunnen toepassen:

  • generieke referentiefuncties (sectorbrede functieprofielen);
  • functiewaardering volgens ORBA (met puntensystematiek) als onderbouwing van functiezwaarte;
  • een functiegroepenstructuur (raster) waarin functies met vergelijkbare zwaarte zijn gegroepeerd;
  • een functiehandboek + handleiding met spelregels, definities en procedures;
  • ondersteuning bij implementatie (bijv. workshops/casuïstiek) zodat leden het goed en consistent kunnen uitvoeren.

Is dit project een reorganisatie of verandert het werk van medewerkers?

Nee. Dit project is geen reorganisatie en verandert het werk niet automatisch. Het project beschrijft en ordent functies: het gaat om het opbouwen van een sectorbrede “meetlat” (functiehuis) die helpt om functies consistent te positioneren. Hoe organisaties hun werk verdelen of teams inrichten staat hier los van.

Gaat dit meteen over salaris of loongebouw?

Nee. Het project functiehuis verandert niet automatisch salarissen of het loongebouw. Een functiehuis is de basis voor ordening en indeling; hoe dit (eventueel) wordt gekoppeld aan beloningsstructuren is een aparte stap. In sectoren gebeurt koppeling aan beloning vaak via cao-afspraken tussen sociale partners (werkgevers en vakbonden).

Hoe verhoudt dit project zich tot het loongebouw-traject bij WNPF?

Het functiehuis kan een belangrijke bouwsteen zijn voor het gesprek over loongebouw, maar het is niet hetzelfde traject. Als er bij WNPF een apart spoor loopt richting herijking van het loongebouw, dan vraagt dat eigen besluitvorming en afspraken met de Kunstenbond in cao-overleg. Het functiehuis zorgt vooral voor een betere en transparantere ordening van functies; loongebouw gaat over beloningsstructuur en eventuele transitie-afspraken.

  • Kernbegrippen

Wat is een referentiefunctie precies?

Een referentiefunctie is een generieke kapstokfunctie: een voorbeeldprofiel dat sectorbreed bruikbaar is als meetlat. Lokale functies in organisaties worden eraan gespiegeld. Een referentiefunctie is dus níet jouw specifieke lokale functieomschrijving, maar een “norm” waarmee je functies consistent kunt indelen.

Downloads

Hoe leg ik “generiek functiehuis” goed uit?

Gebruik de kapstokmetafoor:

  • referentiefuncties zijn generiek beschreven zodat ze in veel organisaties passen;
  • jouw organisatie houdt ruimte voor lokale invulling en specifieke taken;
  • indeling gebeurt op de kern van de functie: doel, resultaten, verantwoordelijkheden en context;
  • 100% herkenning is niet nodig, het gaat om “best passend” + goed gemotiveerd.

Waarom herkennen mensen zich soms niet in referentiefuncties?

Omdat referenties bewust generiek zijn. Ze beschrijven de kern van een functiedomein, niet ieders unieke mix van taken. In de podiumkunsten zijn bovendien veel combinatiefuncties en contextverschillen (klein/groot, meerdere rollen in één baan). Daarom werkt het proces met meerdere rondes: concepten worden getoetst en aangescherpt voordat ze definitief worden vastgesteld.

ORBA in 4 zinnen: wat is ORBA?

ORBA is de door AWVN ontwikkelde methode om functies te analyseren, te wegen en te waarderen. De focus ligt op de output: de verwachte bijdrage van de functie aan het resultaat van de organisatie. ORBA leidt tot een onderbouwde rangorde van functies (relatieve zwaarte), vaak uitgedrukt in punten. Dat helpt om indelingen transparant en consistent te maken.

Downloads

Wat betekent “ORBA-waardering met puntensystematiek” voor HR?

Dat functies niet alleen worden beschreven, maar ook methodisch worden gewogen op een set kenmerken/zichtpunten. De uitkomst (punten/waarde) ondersteunt het indelen in functiegroepen: functies met vergelijkbare zwaarte vallen in dezelfde bandbreedte. Dit versterkt uitlegbaarheid en helpt om discussie achteraf te verminderen.

Downloads

Voorbeelden functiehandboeken

Wat is kalibratie en waarom is het cruciaal?

Kalibratie is het samen “langs dezelfde meetlat leggen” van indelingen om te zorgen dat gelijke gevallen gelijk worden behandeld. Het voorkomt dat teams of locaties allemaal hun eigen interpretatie maken. Kalibratie is vaak dé stap die vertrouwen opbouwt: je laat zien dat indelen niet willekeurig is, maar gecontroleerd en uitlegbaar.

Downloads

Voorbeelden functiehandboeken

Wat doet Profendo in dit verhaal?

Profendo wordt vaak gebruikt als omgeving om profielen en functie-inhoud toegankelijk te maken voor organisaties (bijv. voorbeeldprofielen/werkprocessen). In jullie context betekent dit: het projectresultaat kan via Profendo praktisch ontsloten worden, zodat HR het makkelijker kan raadplegen en toepassen.

  • Proces, participatie en toetsing

Hoe kunnen HR-professionals input leveren?

Op drie manieren:

  • via enquête(s) en feedbackrondes op concepten;
  • via deelname aan werkgroep-/toetsmomenten (of het faciliteren daarvan in de eigen organisatie);
  • door praktijkvoorbeelden en ‘knelpunten’ aan te leveren (combinatiefuncties, klein/groot-varianten, functies met veel verantwoordelijkheid).

Hoe borg ik dat medewerkers op een veilige manier meedoen aan toetsing?

Maak vooraf glashelder: toetsing gaat over profielherkenbaarheid en werkbaarheid, niet over functioneren van personen. Werk met spelregels:

  • focus op werk en context, niet op “wie”;
  • respectvolle dialoog, geen naming & shaming;
  • wie bundelt input, hoe wordt teruggekoppeld, wat gebeurt er wel/niet met opmerkingen;
  • geef terugkoppeling zichtbaar: “wat hebben we gehoord en wat doen we ermee”.

  • Voorbereiding en implementatie in de organisatie

Moeten wij straks al onze lokale functieprofielen herschrijven?

Niet per se meteen volledig. Slim is om ze ORBA-klaar te maken in een lichte vorm: een 1-pager met functiedoel, resultaatgebieden, kernverantwoordelijkheden en context. Dat maakt spiegeling straks sneller en consistenter, zonder dat je alles hoeft te “her-schrijven”.

Downloads

Voorbeelden functiehandboeken

Wat kan HR nu al doen zonder definitieve referentiefuncties?

Je kunt al starten met voorbereiding op functie-inhoudniveau:

  • actualiseer en bundel lokale functieprofielen;
  • maak 1-pagers op kern (doel/resultaten/verantwoordelijkheid/context);
  • breng combinatiefuncties en “rollen erbij” in kaart;
  • ontwerp alvast je indelings- en kalibratieproces (wie spiegelt, wie kalibreert, hoe leg je motivatie vast).

Downloads

Voorbeelden functiehandboeken

Hoe voorkom ik “titel-matchen” bij het indelen?

Gebruik een vaste spiegelmethode:

  • vat de functie-inhoud samen (zonder titel);
  • kies 1–2 best passende referenties;
  • noteer plussen/minnen op kern (resultaten, verantwoordelijkheid, context);
  • leg motivatie vast (kort, concreet);
  • kalibreer met vergelijkbare functies;
  • communiceer: “best passend + gemotiveerd” is het doel, niet “perfecte match”.

Downloads

Voorbeelden functiehandboeken

Wanneer krijgen we het functiehandboek en procedures?

Het handboek en de procedures horen bij de oplevering/implementatiefase: ze beschrijven spelregels, definities, indelingsstappen, kalibratie en (waar afgesproken) herbeoordeling/bezwaar. In veel ORBA-referentiemodellen wordt dit handboek juist gebruikt om toepassing en consistentie in de praktijk te borgen.

Downloads

Voorbeelden functiehandboeken

Waar vind ik alle documenten en presentaties?

In het webdossier verzamel je alle downloads op één plek: projectplan, planning/tijdpad, infobrief(en), oproepen/enquêtes, ORBA-brochure, ORBA-presentatie(s), WNPF-visie/standpunten en voorbeelden van functiehandboeken.